{"id":12413,"date":"2026-08-22T22:47:26","date_gmt":"2026-08-22T15:47:26","guid":{"rendered":"https:\/\/useful.vn\/?p=12413"},"modified":"2026-08-22T22:47:26","modified_gmt":"2026-08-22T15:47:26","slug":"chien-su-bua-vay-tau-dau-tren-toan-cau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/useful.vn\/?p=12413","title":{"rendered":"Chi\u1ebfn s\u1ef1 b\u1ee7a v\u00e2y t\u00e0u d\u1ea7u tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u"},"content":{"rendered":"<article class=\"fck_detail \">\n<h1 class=\"title-detail mt20\">\nChi\u1ebfn s\u1ef1 b\u1ee7a v\u00e2y t\u00e0u d\u1ea7u tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u <\/h1>\n<p class=\"description\">C\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac, c\u00e1c t\u00e0u d\u1ea7u tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ee5c ti\u00eau t\u1ea5n c\u00f4ng t\u1ea1i c\u1ea3 Trung \u0110\u00f4ng l\u1eabn ch\u00e2u \u00c2u, khi c\u00e1c b\u00ean t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 kh\u00ed kinh t\u1ebf.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Trong th\u00e1ng n\u00e0y, Iran li\u00ean ti\u1ebfp t\u1ea5n c\u00f4ng t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u t\u1ea1i eo bi\u1ec3n Hormuz v\u00e0 khu v\u1ef1c xung quanh, nh\u1eb1m si\u1ebft quy\u1ec1n ki\u1ec3m so\u00e1t tuy\u1ebfn v\u1eadn chuy\u1ec3n d\u1ea7u m\u1ecf quan tr\u1ecdng n\u00e0y. L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Houthi \u1edf Yemen, do Iran h\u1eadu thu\u1eabn, tu\u1ea7n n\u00e0y c\u0169ng t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c t\u00e0u d\u1ea7u c\u1ee7a Arab Saudi, tuy\u00ean b\u1ed1 \u00e1p l\u1ec7nh phong t\u1ecfa h\u00e0ng h\u1ea3i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, m\u1edf ra m\u1eb7t tr\u1eadn m\u1edbi trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u1edbi M\u1ef9.<\/p>\n<p class=\"Normal\">T\u1ea1i ch\u00e2u \u00c2u, Ukraine cho bi\u1ebft \u0111\u00e3 t\u1ea5n c\u00f4ng h\u01a1n 150 t\u00e0u d\u1ea7u, t\u00e0u h\u00e0ng v\u00e0 c\u00e1c t\u00e0u kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 thu\u1ed9c &#8220;\u0111\u1ed9i t\u00e0u b\u00f3ng t\u1ed1i&#8221; c\u1ee7a Nga t\u1ea1i bi\u1ec3n Azov v\u00e0 Bi\u1ec3n \u0110en, theo Kyiv Post.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Helima Croft &#8211; Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng h\u00f3a to\u00e0n c\u1ea7u c\u1ee7a RBC Capital Markets, cho bi\u1ebft tr\u00ean <em>CNBC<\/em> r\u1eb1ng th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng d\u1ea7u hi\u1ec7n ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tr\u00ean nhi\u1ec1u m\u1eb7t tr\u1eadn. Gi\u00e1 d\u1ea7u \u0111\u00e3 t\u0103ng h\u01a1n 30% ch\u1ec9 trong th\u00e1ng n\u00e0y, khi\u1ebfn Brent c\u00f3 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m v\u01b0\u1ee3t 100 USD m\u1ed9t th\u00f9ng l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong 2 th\u00e1ng.<\/p>\n<figure data-size=\"true\" class=\"tplCaption\">\n<div class=\"fig-picture\" data-width=\"1020\">\n<source data-srcset=\"http:\/\/useful.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/screenshot-2026-07-26-091521-1-2991-4203-1785033252.webp 1x, http:\/\/useful.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/screenshot-2026-07-26-091521-1-2991-4203-1785033252.webp 1.5x, https:\/\/vcdn1-kinhdoanh.vnecdn.net\/2026\/07\/26\/Screenshot-2026-07-26-091521-1-2991-4203-1785033252.png?w=1020&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=2&amp;fit=crop&amp;s=W1VvgGwWRN8dLb9n_oN-tQ 2x\" \/><\/div><figcaption>\n<p class=\"Image\">Di\u1ec5n bi\u1ebfn gi\u00e1 d\u1ea7u Brent m\u1ed9t n\u0103m qua. \u0110\u1ed3 th\u1ecb: <em>Trading Economics<\/em><\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"Normal\">L\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0u qua eo bi\u1ec3n Hormuz \u0111\u00e3 gi\u1ea3m m\u1ea1nh, d\u00f9 t\u1eebng ph\u1ee5c h\u1ed3i trong v\u00e0i tu\u1ea7n sau khi M\u1ef9 v\u00e0 Iran k\u00fd bi\u00ean b\u1ea3n ghi nh\u1edb ng\u00e0y 17\/6 nh\u1eb1m m\u1edf l\u1ea1i tuy\u1ebfn h\u00e0ng h\u1ea3i n\u00e0y. &#8220;Sau khi bi\u00ean b\u1ea3n ghi nh\u1edb s\u1ee5p \u0111\u1ed5, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n t\u1ed3i t\u1ec7 nh\u1ea5t c\u1ee7a xung \u0111\u1ed9t v\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1eadn t\u1ea3i bi\u1ec3n th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i&#8221;, Dimitris Maniatis &#8211; CEO c\u00f4ng ty d\u1ecbch v\u1ee5 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 r\u1ee7i ro h\u00e0ng h\u1ea3i Marisks cho bi\u1ebft. \u00d4ng cho r\u1eb1ng nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0 Iran mu\u1ed1n &#8220;kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 quy\u1ec1n ki\u1ec3m so\u00e1t l\u1edbn h\u01a1n v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec di\u1ec5n ra t\u1ea1i eo bi\u1ec3n Hormuz&#8221;.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Theo T\u1ed5 ch\u1ee9c H\u00e0ng h\u1ea3i Qu\u1ed1c t\u1ebf (IMO) thu\u1ed9c Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c, k\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y 1\/3, 61 t\u00e0u th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng t\u1ea1i V\u1ecbnh Ba T\u01b0, eo bi\u1ec3n Hormuz v\u00e0 V\u1ecbnh Oman, khi\u1ebfn \u00edt nh\u1ea5t 17 thuy\u1ec1n vi\u00ean thi\u1ec7t m\u1ea1ng v\u00e0 h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng. Ch\u1ec9 ri\u00eang th\u00e1ng n\u00e0y, \u00edt nh\u1ea5t 12 t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng t\u1ea1i Hormuz khi c\u0103ng th\u1eb3ng gi\u1eefa M\u1ef9 v\u00e0 Iran leo thang nhanh.<\/p>\n<p class=\"Normal\">C\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u1ecf hi\u1ec7n \u0111e d\u1ecda h\u00e0ng tri\u1ec7u th\u00f9ng d\u1ea7u xu\u1ea5t kh\u1ea9u m\u1ed7i ng\u00e0y c\u1ee7a Arab Saudi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, vi\u1ec7c Hormuz b\u1ecb phong t\u1ecfa khi\u1ebfn n\u01b0\u1edbc n\u00e0y ph\u1ea3i chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng v\u1eadn chuy\u1ec3n qua \u0111\u01b0\u1eddng \u1ed1ng d\u1eabn d\u1ea7u t\u1edbi b\u1edd bi\u1ec3n ph\u00eda t\u00e2y nh\u1eb1m gi\u1ea3m r\u1ee7i ro t\u1ea1i Hormuz. L\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u n\u00e0y sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t kh\u1ea9u qua eo bi\u1ec3n Bab el-Mandeb &#8211; n\u1ed1i Bi\u1ec3n \u0110\u1ecf v\u1edbi V\u1ecbnh Aden.<\/p>\n<p class=\"Normal\">&#8220;Iran v\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Houthi \u0111ang c\u00f9ng nhau gi\u00e1ng \u0111\u00f2n r\u1ea5t m\u1ea1nh v\u00e0o l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia c\u1ee7a M\u1ef9, c\u00e1c c\u00f4ng ty d\u1ea7u m\u1ecf M\u1ef9 v\u00e0 t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 c\u1ea3 Arab Saudi. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 b\u00f3p ngh\u1eb9t ho\u00e0n to\u00e0n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng xu\u1ea5t kh\u1ea9u&#8221;, Maniatis n\u00f3i.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Giai \u0111o\u1ea1n 2023-2025, c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a Houthi nh\u1eb1m v\u00e0o t\u00e0u thuy\u1ec1n tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u1ecf \u0111\u1ec3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i chi\u1ebfn d\u1ecbch qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a Israel t\u1ea1i D\u1ea3i Gaza \u0111\u00e3 khi\u1ebfn l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0u qua eo bi\u1ec3n Bab el-Mandeb gi\u1ea3m m\u1ea1nh. \u0110\u1ebfn nay, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1eadn t\u1ea3i qua tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y v\u1eabn ch\u01b0a ph\u1ee5c h\u1ed3i ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n<figure data-size=\"true\" class=\"tplCaption\">\n<div class=\"fig-picture\" data-width=\"1020\">\n<source data-srcset=\"http:\/\/useful.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ap26108447222186-9156-1785033252.jpg 1x, http:\/\/useful.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ap26108447222186-9156-1785033252.jpg 1.5x, https:\/\/vcdn1-kinhdoanh.vnecdn.net\/2026\/07\/26\/AP26108447222186-9156-1785033252.jpg?w=1020&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=2&amp;fit=crop&amp;s=9Qr_f95d1NanJM_udh0bVg 2x\" \/><\/div><figcaption>\n<p class=\"Image\">T\u00e0u d\u1ea7u th\u1ea3 neo t\u1ea1i eo bi\u1ec3n Hormuz ng\u00e0y 18\/4\/2026. \u1ea2nh:<em> AP<\/em><\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"Normal\">Matt Smith &#8211; Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c nghi\u00ean c\u1ee9u h\u00e0ng h\u00f3a t\u1ea1i Kpler cho bi\u1ebft Saudi Arabia c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n m\u1ed9t ph\u1ea7n d\u1ea7u qua h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1eddng \u1ed1ng n\u1ed1i t\u1eeb c\u1ea3ng tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u1ecf qua Ai C\u1eadp t\u1edbi \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i. Nh\u01b0ng quy tr\u00ecnh n\u00e0y c\u0169ng r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Smith gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng c\u00e1c si\u00eau t\u00e0u d\u1ea7u kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u01a1m \u0111\u1ea7y d\u1ea7u khi \u0111i qua k\u00eanh \u0111\u00e0o Suez, do b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf m\u1edbn n\u01b0\u1edbc (\u0111\u1ed9 s\u00e2u c\u1ee7a ph\u1ea7n th\u00e2n t\u00e0u ch\u00ecm d\u01b0\u1edbi m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc) t\u1ea1i \u0111\u00e2y. Arab Saudi v\u00ec th\u1ebf s\u1ebd ph\u1ea3i d\u1ee1 kho\u1ea3ng m\u1ed9t n\u1eeda l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u t\u1ea1i c\u1ea3ng Ain Sokhna, b\u01a1m qua \u0111\u01b0\u1eddng \u1ed1ng t\u1edbi c\u1ea3ng Sidi Kerir, \u0111\u01b0a t\u00e0u \u0111i qua k\u00eanh \u0111\u00e0o Suez r\u1ed3i b\u01a1m l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u n\u00e0y tr\u1edf l\u1ea1i t\u00e0u \u1edf ph\u00eda b\u00ean kia.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Sau \u0111\u00f3, t\u00e0u d\u1ea7u s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111i v\u00f2ng qua ch\u00e2u Phi \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn ch\u00e2u \u00c1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi quay tr\u1edf l\u1ea1i theo \u0111\u00fang tuy\u1ebfn n\u00e0y thay v\u00ec \u0111i qua eo bi\u1ec3n Bab el-Mandeb. T\u1ed5ng th\u1eddi gian cho m\u1ed9t chuy\u1ebfn kh\u1ee9 h\u1ed3i s\u1ebd m\u1ea5t kho\u1ea3ng 8 tu\u1ea7n, Smith cho bi\u1ebft.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Croft nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n d\u1ea7u b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n t\u1eeb Trung \u0110\u00f4ng s\u1eafp r\u01a1i v\u00e0o t\u00ecnh th\u1ebf &#8220;kh\u00f4ng c\u00f2n l\u1ed1i tho\u00e1t&#8221; do c\u00e1c gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n m\u1edbi t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u1ecf.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Trong khi \u0111\u00f3, t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110en, Li\u00ean danh \u0110\u01b0\u1eddng \u1ed1ng Caspi (Caspian Pipeline Consortium) \u0111\u00e3 ng\u1eebng b\u1ed1c d\u1ea7u l\u00ean t\u00e0u t\u1ea1i c\u1ea3ng Novorossiysk c\u1ee7a Nga, do c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng nh\u1eb1m v\u00e0o t\u00e0u thuy\u1ec1n. Croft cho bi\u1ebft kho\u1ea3ng 80% d\u1ea7u th\u00f4 xu\u1ea5t kh\u1ea9u c\u1ee7a Kazakhstan \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn chuy\u1ec3n qua \u0111\u01b0\u1eddng \u1ed1ng n\u00e0y.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Kazakhstan c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt l\u1ef1a ch\u1ecdn thay th\u1ebf, \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea3i c\u1eaft gi\u1ea3m m\u1ed9t ph\u1ea7n s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng (kho\u1ea3ng 1,7 tri\u1ec7u th\u00f9ng m\u1ed9t ng\u00e0y trong th\u00e1ng 6), Croft nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh. B\u00e0 cho bi\u1ebft Ukraine c\u0169ng \u0111\u00e3 li\u00ean t\u1ee5c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c nh\u00e0 m\u00e1y l\u1ecdc d\u1ea7u c\u1ee7a Nga, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn h\u01a1n 50% c\u00f4ng su\u1ea5t l\u1ecdc d\u1ea7u c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y.<\/p>\n<p class=\"Normal\">&#8220;Nga hi\u1ec7n \u0111\u00e3 c\u1ea5m xu\u1ea5t kh\u1ea9u c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m d\u1ea7u m\u1ecf&#8221;, Croft n\u00f3i. Nga l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc xu\u1ea5t kh\u1ea9u s\u1ea3n ph\u1ea9m d\u1ea7u m\u1ecf l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 d\u1ea7u diesel.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Trong m\u1ed9t b\u00e1o c\u00e1o tu\u1ea7n n\u00e0y, Croft c\u1ea3nh b\u00e1o \u0111\u00e0 leo thang nguy hi\u1ec3m t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea9y gi\u00e1 d\u1ea7u Brent v\u01b0\u1ee3t 128 USD m\u1ed9t th\u00f9ng thi\u1ebft l\u1eadp n\u0103m 2022, sau khi Nga m\u1edf chi\u1ebfn d\u1ecbch qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ea1i Ukraine. Trong k\u1ecbch b\u1ea3n x\u1ea5u nh\u1ea5t, khi khu v\u1ef1c n\u00e0y r\u01a1i v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn to\u00e0n di\u1ec7n, gi\u00e1 Brent th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t k\u1ef7 l\u1ee5c 148 USD m\u1ed9t th\u00f9ng ghi nh\u1eadn n\u0103m 2008.<\/p>\n<p class=\"Normal\"><strong>H\u00e0 Thu<\/strong><em>(theo CNBC, Reuters)<\/em><\/p>\n<\/article>\n<hr>\n<p>https:\/\/vnexpress.net\/chien-su-bua-vay-tau-dau-tren-toan-cau-5101695.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Chi\u1ebfn s\u1ef1 b\u1ee7a v\u00e2y t\u00e0u d\u1ea7u tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u C\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac, c\u00e1c t\u00e0u d\u1ea7u tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ee5c ti\u00eau t\u1ea5n c\u00f4ng t\u1ea1i c\u1ea3 Trung \u0110\u00f4ng l\u1eabn ch\u00e2u \u00c2u, khi c\u00e1c b\u00ean t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 kh\u00ed kinh t\u1ebf. Trong th\u00e1ng n\u00e0y, Iran li\u00ean ti\u1ebfp t\u1ea5n c\u00f4ng t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u t\u1ea1i eo bi\u1ec3n Hormuz v\u00e0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12414,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-12413","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-thi-truong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12413","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12413"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12413\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}