{"id":13755,"date":"2026-08-29T03:47:38","date_gmt":"2026-08-28T20:47:38","guid":{"rendered":"https:\/\/useful.vn\/?p=13755"},"modified":"2026-08-29T03:47:38","modified_gmt":"2026-08-28T20:47:38","slug":"ai-tao-ra-16-loai-virus-chua-tung-co-trong-tu-nhien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/useful.vn\/?p=13755","title":{"rendered":"AI t\u1ea1o ra 16 lo\u1ea1i virus ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong t\u1ef1 nhi\u00ean"},"content":{"rendered":"<article class=\"fck_detail \">\n<h1 class=\"title-detail mt20\">\nAI t\u1ea1o ra 16 lo\u1ea1i virus ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong t\u1ef1 nhi\u00ean <\/h1>\n<p class=\"description\">C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc M\u1ef9 t\u1ea1o c\u00e1c virus \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1eeb b\u1ea3n thi\u1ebft k\u1ebf c\u1ee7a tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o, m\u1edf ra hy v\u1ecdng cho c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c m\u1edbi nh\u01b0ng c\u0169ng g\u00e2y lo ng\u1ea1i v\u1ec1 t\u00ednh an to\u00e0n c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Theo <em>New York Times<\/em>, trong nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi c\u00f4ng b\u1ed1 h\u00f4m 6\/8 tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed <em>Science<\/em>, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Stanford v\u00e0 Vi\u1ec7n Arc Institute, t\u1ed5 ch\u1ee9c nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf Palo Alto, California, hu\u1ea5n luy\u1ec7n tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o (AI) nh\u1eadn di\u1ec7n c\u00e1c m\u1eabu c\u1ea5u tr\u00fac ADN trong t\u1ef1 nhi\u00ean, sau \u0111\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng d\u1eef li\u1ec7u \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 vi\u1ebft c\u00f4ng th\u1ee9c ki\u1ebfn t\u1ea1o virus ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng th\u1ee9c c\u1ee7a AI \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra ph\u00e2n t\u1eed ADN, sau \u0111\u00f3 ch\u00e8n v\u00e0o vi khu\u1ea9n. Vi khu\u1ea9n \u0111\u00e3 ch\u1ec9nh s\u1eeda n\u00e0y sinh ra nh\u1eefng virus ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y trong t\u1ef1 nhi\u00ean. S\u1ed1 virus n\u00e0y c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e2y nhi\u1ec5m sang vi khu\u1ea9n kh\u00e1c, ch\u1ee9ng t\u1ecf ch\u00fang c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh t\u1ed3n.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Nh\u00f3m t\u00e1c gi\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u d\u1ef1a v\u00e0o m\u00f4 h\u00ecnh AI mang t\u00ean Evo do OpenAI ph\u00e1t tri\u1ec3n. Thay v\u00ec hu\u1ea5n luy\u1ec7n m\u00f4 h\u00ecnh b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n, h\u1ecd hu\u1ea5n luy\u1ec7n n\u00f3 qua chu\u1ed7i gene l\u1ea5y t\u1eeb h\u00e0ng tri\u1ec7u \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, th\u1ef1c v\u1eadt, vi khu\u1ea9n v\u00e0 virus. Evo \u0111\u00e3 qu\u00e9t t\u1ed5ng c\u1ed9ng kho\u1ea3ng 9.000 t\u1ef7 nucleotide v\u00e0 nh\u1eadn di\u1ec7n c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh chung tr\u00ean kh\u1eafp c\u00e2y s\u1ef1 s\u1ed1ng, sau \u0111\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng ch\u00fang \u0111\u1ec3 thi\u1ebft k\u1ebf nh\u1eefng gene m\u1edbi m\u00e3 h\u00f3a protein.<\/p>\n<p class=\"Normal\">K\u1ebft qu\u1ea3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c khi\u1ebfn nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ef1 h\u1ecfi, li\u1ec7u Evo c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u1ea3 h\u1ec7 gene ho\u00e0n ch\u1ec9nh. Do ban \u0111\u1ea7u AI ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 x\u1eed l\u00fd h\u1ec7 gene nh\u1ecf, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u1eed t\u1ea1o ra virus. Trong khi h\u1ec7 gene c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9a h\u01a1n 3 t\u1ef7 nucleotide, nhi\u1ec1u virus c\u00f3 h\u1ec7 gene ch\u1ec9 d\u00e0i v\u00e0i ngh\u00ecn nucleotide.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Samuel King, nghi\u00ean c\u1ee9u sinh t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Stanford \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p cho Evo tr\u1ea3i qua m\u1ed9t v\u00f2ng hu\u1ea5n luy\u1ec7n n\u1eefa tr\u00ean 11 gene c\u1ee7a virus Phi X-174 v\u00e0 kho\u1ea3ng 15.000 h\u1ecd h\u00e0ng g\u1ea7n nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3. H\u1ecd ch\u1ecdn Phi X-174 v\u00ec virus n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u trong g\u1ea7n m\u1ed9t th\u1eadp k\u1ef7. N\u00f3 ch\u1ec9 k\u00fd sinh v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t vi khu\u1ea9n E. Coli, do \u0111\u00f3 nh\u1eefng virus t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 s\u1ebd an to\u00e0n.<\/p>\n<figure data-size=\"true\" class=\"tplCaption\">\n<div class=\"fig-picture\" data-width=\"750\">\n<source data-srcset=\"http:\/\/useful.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/vne-ai-1786096629-1416-1786096676.jpg 1x, http:\/\/useful.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/vne-ai-1786096629-1416-1786096676.jpg 1.5x, https:\/\/vcdn1-vnexpress.vnecdn.net\/2026\/08\/07\/VNE-AI-1786096629-1416-1786096676.jpg?w=1020&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=2&amp;fit=crop&amp;s=nB1k1B25BXfA28oP_M94xQ 2x\" \/><\/div><figcaption>\n<p class=\"Image\">M\u00f4 ph\u1ecfng m\u1ed9t virus t\u1ea1o b\u1edfi m\u00f4 h\u00ecnh AI. \u1ea2nh:<em> Samuel King<\/em><\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"Normal\">Theo <em>Guardian<\/em>, khi Evo \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi h\u1ec7 gene c\u1ee7a Phi X-174 v\u00e0 h\u1ecd h\u00e0ng c\u1ee7a n\u00f3, nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u y\u00eau c\u1ea7u m\u00f4 h\u00ecnh vi\u1ebft phi\u00ean b\u1ea3n virus m\u1edbi. Evo t\u1ea1o ra 700.000 phi\u00ean b\u1ea3n ti\u1ec1m n\u0103ng. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1ea1o ra ph\u00e2n t\u1eed ADN t\u1eeb 285 tr\u00ecnh t\u1ef1 m\u00e0 Evo \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t. Khi nh\u1eefng h\u1ec7 gene \u0111\u00f3 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 th\u1eed nghi\u1ec7m, King v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p ch\u00e8n ch\u00fang v\u00e0o vi khu\u1ea9n tr\u00ean \u0111\u0129a petri.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Trong nhi\u1ec1u \u0111\u0129a, vi khu\u1ea9n ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng nh\u01b0ng \u1edf m\u1ed9t \u0111\u0129a, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eadn th\u1ea5y nhi\u1ec1u \u0111\u1ed1m r\u00f5 r\u00e0ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong l\u1edbp m\u00e0ng m\u1edd c\u1ee7a vi khu\u1ea9n, ch\u1ee9ng t\u1ecf virus \u0111ang nh\u00e2n l\u00ean. ADN m\u00e0 nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u00e8n v\u00e0o vi khu\u1ea9n \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra c\u00e1c v\u1ecf protein ch\u1ee9a gene virus. Sau \u0111\u00f3, virus chui ra kh\u1ecfi t\u1ebf b\u00e0o, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e1c v\u1ecf x\u00e1c c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ee7. T\u1ed5ng c\u1ed9ng, nh\u00f3m c\u1ee7a King ph\u00e1t hi\u1ec7n 16 h\u1ec7 gene m\u00e0 Evo thi\u1ebft k\u1ebf t\u1ea1o ra virus m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1eadm ch\u00ed, ch\u00fang c\u00f2n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ec1n b\u1ec9 h\u01a1n lo\u1ea1i t\u1ef1 nhi\u00ean, m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e2n l\u00ean nhanh h\u01a1n Phi X-174.<\/p>\n<p class=\"Normal\">C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc s\u1ebd c\u1ea7n ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u00eam nhi\u1ec1u th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u li\u1ec7u Evo c\u00f3 t\u1ef7 l\u1ec7 th\u00e0nh c\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 hay kh\u00f4ng n\u1ebfu n\u00f3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n tr\u00ean nh\u00f3m virus kh\u00e1c. Nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y m\u1edf ra ti\u1ec1m n\u0103ng s\u1eed d\u1ee5ng AI \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t s\u1ed1 virus h\u1eefu \u00edch cho y h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc. Tuy nhi\u00ean, theo <em>BBC<\/em>, k\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u0169ng d\u1ea5y l\u00ean lo ng\u1ea1i AI c\u00f3 th\u1ec3 g\u00f3p ph\u1ea7n t\u1ea1o ra m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 v\u0169 kh\u00ed sinh h\u1ecdc m\u1edbi, t\u1eeb ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i d\u1ecbch kh\u00f3 ng\u0103n ch\u1eb7n.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Ti\u1ebfn s\u0129 Thomas Inglesby v\u00e0 ti\u1ebfn s\u0129 Moritz Hanke \u1edf Trung t\u00e2m An ninh Y t\u1ebf t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Johns Hopkins nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh, ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u1eb7t ra &#8220;c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ea5p b\u00e1ch v\u1ec1 an to\u00e0n v\u00e0 an ninh sinh h\u1ecdc&#8221;. Theo h\u1ecd, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 li\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng thi\u1ebft k\u1ebf h\u1ec7 gene virus m\u00e0 kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i hay kh\u00f4ng.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u cho bi\u1ebft h\u1ecd \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u1ed1i \u0111a h\u00f3a an to\u00e0n. H\u1ecd lo\u1ea1i tr\u1eeb nh\u1eefng virus c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2y nhi\u1ec5m sang sinh v\u1eadt ph\u1ee9c t\u1ea1p kh\u1ecfi c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u hu\u1ea5n luy\u1ec7n, th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean virus th\u1ef1c khu\u1ea9n thay v\u00ec virus l\u00e2y nhi\u1ec5m sang ng\u01b0\u1eddi. T\u1ea5t c\u1ea3 qu\u00e1 tr\u00ecnh di\u1ec5n ra trong ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m an to\u00e0n.<\/p>\n<p align=\"right\" class=\"Normal\"><strong>An Khang<\/strong><em>t\u1ed5ng h\u1ee3p<\/em><\/p>\n<\/article>\n<hr>\n<p>https:\/\/vnexpress.net\/ai-tao-ra-16-loai-virus-chua-tung-co-trong-tu-nhien-5106551.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AI t\u1ea1o ra 16 lo\u1ea1i virus ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong t\u1ef1 nhi\u00ean C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc M\u1ef9 t\u1ea1o c\u00e1c virus \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1eeb b\u1ea3n thi\u1ebft k\u1ebf c\u1ee7a tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o, m\u1edf ra hy v\u1ecdng cho c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c m\u1edbi nh\u01b0ng c\u0169ng g\u00e2y lo ng\u1ea1i v\u1ec1 t\u00ednh an to\u00e0n c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7. Theo New York<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13756,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-13755","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cong-nghe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13755"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13755\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}