{"id":16391,"date":"2026-09-10T19:47:33","date_gmt":"2026-09-10T12:47:33","guid":{"rendered":"https:\/\/useful.vn\/?p=16391"},"modified":"2026-09-10T19:47:33","modified_gmt":"2026-09-10T12:47:33","slug":"nhat-ban-tao-ra-chuot-cai-tu-chuot-duc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/useful.vn\/?p=16391","title":{"rendered":"Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u1ea1o ra chu\u1ed9t c\u00e1i t\u1eeb chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c"},"content":{"rendered":"<article class=\"fck_detail \">\n<h1 class=\"title-detail mt20\">\nNh\u1eadt B\u1ea3n t\u1ea1o ra chu\u1ed9t c\u00e1i t\u1eeb chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c <\/h1>\n<p class=\"description\">C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Nh\u1eadt B\u1ea3n s\u1eed d\u1ee5ng k\u1ef9 thu\u1eadt CRISPR \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra chu\u1ed9t c\u00e1i nh\u00e2n b\u1ea3n t\u1eeb chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c, v\u1edbi hy v\u1ecdng b\u1ea3o t\u1ed3n nh\u1eefng lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nguy c\u1ea5p.<\/p>\n<p class=\"Normal\"><em>Cambridge Analytica<\/em> h\u00f4m 13\/8 \u0111\u01b0a tin ti\u1ebfn s\u0129 Takashi Ishiuchi, nh\u00e0 sinh v\u1eadt h\u1ecdc sinh s\u1ea3n t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Yamanashi v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p Shogo Matoba \u1edf Trung t\u00e2m Nghi\u00ean c\u1ee9u T\u00e0i nguy\u00ean Sinh h\u1ecdc Riken \u1edf Ibaraki l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ph\u00f4i chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c th\u00e0nh chu\u1ed9t c\u00e1i th\u00f4ng qua s\u1eed d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ch\u1ec9nh s\u1eeda gene CRISPR \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 Y t\u1eeb t\u1ebf b\u00e0o \u0111\u1ef1c. H\u1ecd c\u00f4ng b\u1ed1 k\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 8 tr\u00ean trang bioRxiv. Nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u hy v\u1ecdng k\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap c\u1ee9u c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0111ang nguy c\u1ea5p, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t v\u00e0i c\u00e1 th\u1ec3.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Ishiuchi v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p l\u1ea5y c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1eeb lo\u00e0i c\u00e1 b\u1ed1ng bi\u1ec3n Okinawa c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng thay \u0111\u1ed5i gi\u1edbi t\u00ednh trong m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00ecnh hu\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 con \u0111\u1ef1c, c\u00e1 c\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i gi\u1edbi t\u00ednh \u0111\u1ec3 gh\u00e9p \u0111\u00f4i v\u1edbi con kh\u00e1c v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. Trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m, n\u0103m 2009, nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u l\u00e0 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Kimiko Inoue \u1edf vi\u1ec7n Riken t\u1eebng cho ra \u0111\u1eddi m\u1ed9t con chu\u1ed9t c\u00e1i duy nh\u1ea5t trong l\u1ee9a 27 c\u00e1 th\u1ec3 nh\u00e2n b\u1ea3n t\u1ea1o ra t\u1eeb t\u1ebf b\u00e0o chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Qu\u00e1 tr\u00ecnh nh\u00e2n b\u1ea3n m\u1ed9t c\u00e1 th\u1ec3 ch\u1ec9 t\u00e1i t\u1ea1o h\u1ec7 gene c\u1ee7a n\u00f3, v\u00ed d\u1ee5 nh\u00e2n b\u1ea3n con \u0111\u1ef1c s\u1ebd t\u1ea1o ra to\u00e0n b\u1ed9 con non thu\u1ed9c gi\u1ed1ng \u0111\u1ef1c. \u0110\u00e2y l\u00e0 r\u00e0o c\u1ea3n l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00e1 th\u1ec3 \u0111\u1ef1c. \u0110\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua th\u00e1ch th\u1ee9c n\u00e0y, Ishiuchi t\u00ecm c\u00e1ch thay \u0111\u1ed5i nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 trong t\u1ebf b\u00e0o. ADN c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u c\u1eb7p nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 (XY \u1edf con \u0111\u1ef1c v\u00e0 XX \u1edf con c\u00e1i). Nh\u00f3m c\u1ee7a Ishiuchi ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng c\u1ee5 d\u1ef1a tr\u00ean CRISPR \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 Y. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a h\u1ecd nh\u1eafm m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n quan tr\u1ecdng c\u1ee7a nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 Y gi\u00fap \u0111\u1ea3m b\u1ea3o m\u1ed7i khi t\u1ebf b\u00e0o ph\u00e2n chia, t\u1ebf b\u00e0o &#8220;con&#8221; th\u1eeba h\u01b0\u1edfng nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 n\u00e0y.<\/p>\n<figure data-size=\"true\" class=\"tplCaption\">\n<div class=\"fig-picture\" data-width=\"750\">\n<source data-srcset=\"http:\/\/useful.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vne-clone-1786699728-9029-1786699825.webp 1x, http:\/\/useful.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/vne-clone-1786699728-9029-1786699825.webp 1.5x, https:\/\/vcdn1-vnexpress.vnecdn.net\/2026\/08\/14\/VNE-Clone-1786699728-9029-1786699825.jpg?w=1020&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=2&amp;fit=crop&amp;s=2rZMw_njaoq_Esy_MjOEqQ 2x\" \/><\/div><figcaption>\n<p class=\"Image\">Chu\u1ed9t t\u1ea1o t\u1eeb hai con \u0111\u1ef1c trong th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a gi\u00e1o s\u01b0 Katsuhiko Hayashi. \u1ea2nh: <em>\u0110\u1ea1i h\u1ecdc Osaka<\/em><\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"Normal\">Theo <em>MIT Technology Review<\/em>, khi c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1eed nghi\u1ec7m k\u1ef9 thu\u1eadt mang t\u00ean Y-CUT tr\u00ean ph\u00f4i thai chu\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u, h\u1ecd ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 Y. Ph\u00f4i thai XY \u0111\u00e3 x\u1eed l\u00fd \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n v\u00e0o chu\u1ed9t mang thai h\u1ed9 v\u00e0 ch\u00fang sinh ra chu\u1ed9t c\u00e1i non. Nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7u \u1ee9ng &#8220;\u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi t\u00ednh&#8221;. Nh\u1eefng con chu\u1ed9t c\u00e1i non c\u00f3 nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 XO, ngh\u0129a l\u00e0 ch\u00fang mang m\u1ed9t nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 X thay v\u00ec hai nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. Tuy nhi\u00ean, ch\u00fang v\u1eabn l\u1edbn l\u00ean kh\u1ecfe m\u1ea1nh v\u00e0 sinh s\u1ea3n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Chu\u1ed9t c\u00e1i non c\u00f3 h\u1ec7 gene gi\u1ed1ng h\u1ec7t chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c ban \u0111\u1ea7u, ngo\u1ea1i tr\u1eeb thi\u1ebfu nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 Y.<\/p>\n<p class=\"Normal\">\u1ede th\u00ed nghi\u1ec7m kh\u00e1c, Ishiuchi v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra chu\u1ed9t c\u00e1i nh\u00e2n b\u1ea3n t\u1eeb t\u1ebf b\u00e0o chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c b\u1ea3o qu\u1ea3n \u0111\u00f4ng l\u1ea1nh. Chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1i nh\u00e2n b\u1ea3n c\u00f3 th\u1ec3 giao ph\u1ed1i \u0111\u1ec3 sinh ra chu\u1ed9t con kh\u1ecfe m\u1ea1nh, ch\u1ee9ng t\u1ecf ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p Y-CUT c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap t\u1ea1o ra con c\u00e1i nh\u00e2n b\u1ea3n t\u1eeb m\u1eabu v\u1eadt con \u0111\u1ef1c l\u01b0u tr\u1eef trong &#8220;v\u01b0\u1eddn th\u00fa \u0111\u00f4ng l\u1ea1nh&#8221;. Ngo\u00e0i \u1ee9ng d\u1ee5ng b\u1ea3o t\u1ed3n, k\u1ef9 thu\u1eadt n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee5 h\u1eefu \u00edch \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 gi\u1edbi t\u00ednh.<\/p>\n<p class=\"Normal\">D\u00f9 c\u00f3 nhi\u1ec1u tri\u1ec3n v\u1ecdng, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p Y-CUT v\u1eabn c\u1ea7n c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o tr\u1ee9ng r\u1ed7ng l\u1ea5y t\u1eeb con c\u00e1i c\u00f9ng lo\u00e0i ho\u1eb7c lo\u00e0i c\u00f3 h\u1ecd g\u1ea7n v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng v\u1edbi \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nguy c\u1ea5p ch\u1ec9 c\u00f2n con c\u00e1i. K\u1ef9 thu\u1eadt ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t v\u1edbi chu\u1ed9t m\u1ed9t ph\u1ea7n v\u00ec chu\u1ed9t c\u00e1i XO c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n. Tuy nhi\u00ean, nhi\u1ec1u \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00f4 sinh khi mang nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 XO. M\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f4ng ngh\u1ec7 kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 Y-CUT. V\u00ed d\u1ee5, n\u0103m 2023, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Katsuhiko Hayashi \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Osaka v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p ph\u00e1t tri\u1ec3n ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p bi\u1ebfn t\u1ebf b\u00e0o l\u1ea5y t\u1eeb chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c th\u00e0nh t\u1ebf b\u00e0o tr\u1ee9ng. Ishiuchi c\u0169ng \u0111ang ho\u00e0n thi\u1ec7n k\u1ef9 thu\u1eadt cho ph\u00e9p ch\u00e8n m\u1ed9t nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 X th\u1ee9 hai v\u00e0o t\u1ebf b\u00e0o, qua \u0111\u00f3 kh\u00f4i ph\u1ee5c kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n.<\/p>\n<p align=\"right\" class=\"Normal\"><strong>An Khang &#8211; Trang Phan<\/strong><em>t\u1ed5ng h\u1ee3p<\/em><\/p>\n<\/article>\n<hr>\n<p>https:\/\/vnexpress.net\/nhat-ban-tao-ra-chuot-cai-tu-chuot-duc-5109237.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eadt B\u1ea3n t\u1ea1o ra chu\u1ed9t c\u00e1i t\u1eeb chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Nh\u1eadt B\u1ea3n s\u1eed d\u1ee5ng k\u1ef9 thu\u1eadt CRISPR \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra chu\u1ed9t c\u00e1i nh\u00e2n b\u1ea3n t\u1eeb chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c, v\u1edbi hy v\u1ecdng b\u1ea3o t\u1ed3n nh\u1eefng lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt nguy c\u1ea5p. Cambridge Analytica h\u00f4m 13\/8 \u0111\u01b0a tin ti\u1ebfn s\u0129 Takashi Ishiuchi, nh\u00e0 sinh v\u1eadt h\u1ecdc<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16392,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-16391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cong-nghe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16391"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16391\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}