{"id":5367,"date":"2026-07-21T07:48:06","date_gmt":"2026-07-21T00:48:06","guid":{"rendered":"https:\/\/useful.vn\/?p=5367"},"modified":"2026-07-21T07:48:06","modified_gmt":"2026-07-21T00:48:06","slug":"nhung-hien-tuong-khac-thuong-o-noi-chia-doi-trai-dat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/useful.vn\/?p=5367","title":{"rendered":"Nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng \u1edf n\u01a1i chia \u0111\u00f4i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t"},"content":{"rendered":"<article class=\"fck_detail \">\n<h1 class=\"title-detail mt20\">\nNh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng \u1edf n\u01a1i chia \u0111\u00f4i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t <\/h1>\n<p class=\"description\">T\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;Gi\u1eefa Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t&#8221; \u1edf Ecuador, m\u1ed9t s\u1ed1 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng x\u1ea3y ra nh\u01b0 tr\u1ee9ng \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng, n\u01b0\u1edbc x\u1ea3 kh\u00f4ng xo\u00e1y hay b\u00f3ng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebfn m\u1ea5t.<\/p>\n<p class=\"Normal\">C\u00e1ch th\u1ee7 \u0111\u00f4 Quito c\u1ee7a Ecuador kho\u1ea3ng 24 km v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, du kh\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Mitad del Mundo (Gi\u1eefa Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t). M\u1ed9t v\u1ea1ch s\u01a1n v\u00e0ng ch\u1ea1y d\u1ecdc l\u1ed1i \u0111i b\u1ed9, chia \u0111\u00f4i kh\u1ed1i ki\u1ebfn tr\u00fac, bi\u1ec3u th\u1ecb \u0111\u01b0\u1eddng v\u0129 \u0111\u1ed9 s\u1ed1 0. \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi Ecuador t\u1ef1 h\u00e0o n\u00f3i v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd: \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p class=\"Normal\">\u0110\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng v\u0129 tuy\u1ebfn \u1ea3o bao quanh chu vi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u1edf v\u0129 \u0111\u1ed9 0. \u0110\u01b0\u1eddng n\u00e0y c\u00e1ch \u0111\u1ec1u hai c\u1ef1c B\u1eafc v\u00e0 c\u1ef1c Nam, \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 ranh gi\u1edbi ph\u00e2n chia h\u00e0nh tinh th\u00e0nh hai n\u1eeda B\u1eafc b\u00e1n c\u1ea7u v\u00e0 Nam b\u00e1n c\u1ea7u.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Ph\u00e9p \u0111o khoa h\u1ecdc \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Ph\u00e1p v\u00e0 T\u00e2y Ban Nha trong m\u1ed9t cu\u1ed9c th\u00e1m hi\u1ec3m v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 18, d\u1eabn \u0111\u1ea7u b\u1edfi Charles Marie de La Condamine, Pierre Bouguer v\u00e0 Louis Godin. Kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb Ph\u00e1p v\u00e0o n\u0103m 1735, h\u1ecd \u0111\u1ebfn Quito v\u00e0o n\u0103m 1736 &#8211; \u0111i qua Colombia v\u00e0 Panama tr\u00ean l\u1ed9 tr\u00ecnh.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Sau nhi\u1ec1u n\u0103m ki\u00ean tr\u00ec \u0111o \u0111\u1ea1c kho\u1ea3ng c\u00e1ch b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1c l\u01b0\u1edbi tam gi\u00e1c, h\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh c\u1ea7u ho\u00e0n h\u1ea3o m\u00e0 ph\u00ecnh ra \u1edf x\u00edch \u0111\u1ea1o v\u00e0 h\u01a1i d\u1eb9t \u1edf hai c\u1ef1c. H\u1ecd \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o &#8211; m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i h\u01a1n 40.000 km bao quanh chu vi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u1edf v\u0129 \u0111\u1ed9 0 \u0111\u1ed9, c\u00e1ch \u0111\u1ec1u hai c\u1ef1c b\u1eafc v\u00e0 nam. C\u00f4ng tr\u00ecnh Mitad del Mundo c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng l\u00ean \u0111\u1ec3 k\u1ef7 ni\u1ec7m cu\u1ed9c th\u00e1m hi\u1ec3m n\u00e0y.<\/p>\n<figure class=\"item_slide_show clearfix\">\n<div id=\"video_parent_449876\" class=\" layout_version_2    box_embed_video_parent embed_video_new\" data-vorientation=\"square\" data-vcate=\"1003834\" data-vscate=\"1003400\" data-vscaten=\"Du l\u1ecbch\" data-vid=\"449876\" data-ratio=\"2\" data-articleoriginal=\"5095130\" data-ads=\"0\" data-license=\"0\" data-duration=\"0\" data-brandsafe=\"0\" data-type=\"0\" data-play=\"0\" data-frame=\"\" data-aot=\"\" data-videoclassify=\"None\" data-vwidth=\"1080\" data-vheight=\"1080\">\n<div data-vid=\"449876\" class=\"box_img_video  img-orientation-square\"><img decoding=\"async\" class=\"thumb-above-video\" src=\"http:\/\/useful.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/diem-chia-doi-trai-dat-1783498837.jpg\" alt=\"\u0110i\u1ec3m chia \u0111\u00f4i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t\" title=\"diem-chia-doi-trai-dat-1783498837\"><\/p>\n<div class=\"icon_blockvideo\">\n<div class=\"img_icon\">\u00a0<\/div>\n<div class=\"image_icon_center\">\u00a0<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"embed_video_449876\" class=\"box_embed_video\">\n<div class=\"embed-container ratio-custom orientation-square\">\n<div class=\"parser_title\">\u0110i\u1ec3m chia \u0111\u00f4i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><figcaption class=\"desc_cation\">\n<div class=\"inner_caption\">\n<p class=\"Image\">Vlogger Joe HaTTab tr\u1ea3i nghi\u1ec7m khu v\u1ef1c &#8220;Gi\u1eefa Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t&#8221;. Video: Joe HaTTab<\/p>\n<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"Normal\">Vlogger Joe HaTTab t\u1eebng t\u1edbi &#8220;Gi\u1eefa Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t&#8221; v\u00e0 b\u1ea5t ng\u1edd khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean ch\u1ec9 cho m\u1ed9t s\u1ed1 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1 ch\u1ec9 x\u1ea3y ra \u1edf \u0111\u00e2y. T\u1ea1i khu v\u1ef1c n\u00e0y, ai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;b\u1eadc th\u1ea7y v\u1ec1 tr\u1ee9ng&#8221; khi d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1eb7t qu\u1ea3 tr\u1ee9ng \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m t\u1ef1a.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Ngo\u00e0i ra, khi x\u1ea3, n\u01b0\u1edbc s\u1ebd ch\u1ea3y th\u1eb3ng, kh\u00f4ng xoay theo chi\u1ec1u kim \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 nh\u01b0 \u1edf b\u1eafc x\u00edch \u0111\u1ea1o ho\u1eb7c ng\u01b0\u1ee3c chi\u1ec1u kim \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 n\u1ebfu \u1edf nam x\u00edch \u0111\u1ea1o. \u0110\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 hi\u1ec7u \u1ee9ng Coriolis, h\u1ec7 qu\u1ea3 t\u1eeb chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 quay v\u00e0 \u0111\u1ed9 cong c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Theo \u0111\u00f3, c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 do \u1edf B\u1eafc b\u00e1n c\u1ea7u c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng l\u1ec7ch v\u1ec1 b\u00ean ph\u1ea3i v\u00e0 \u1edf Nam b\u00e1n c\u1ea7u l\u1ec7ch v\u1ec1 b\u00ean tr\u00e1i. T\u1ea1i v\u0129 \u0111\u1ed9 0 \u0111\u1ed9, hi\u1ec7u \u1ee9ng n\u00e0y kh\u00f4ng x\u1ea3y ra. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fd do c\u00e1c tr\u1eadn b\u00e3o nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi b\u1ecb suy y\u1ebfu v\u00e0 tan r\u00e3 khi ch\u00fang di chuy\u1ec3n qu\u00e1 g\u1ea7n \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<figure data-size=\"true\" class=\"tplCaption\">\n<div class=\"fig-picture\" data-width=\"959\">\n<source data-srcset=\"http:\/\/useful.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/tai-xuong-20-1783504561-1146-1783505090.webp 1x, http:\/\/useful.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/tai-xuong-20-1783504561-1146-1783505090.webp 1.5x, https:\/\/vcdn1-dulich.vnecdn.net\/2026\/07\/08\/tai-xuong-20-1783504561-1146-1783505090.jpg?w=1020&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=2&amp;fit=crop&amp;s=o37aKDht4LEV7S64JIpYEQ 2x\" \/><\/div><figcaption>\n<p class=\"Image\">V\u1ea1ch s\u01a1n v\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Mitad del Mundo. \u1ea2nh: <em>Quito Bus<\/em><\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"Normal\">Theo Lonely Planet, c\u00e1c s\u1ed1 li\u1ec7u \u0111o \u0111\u1ea1c sau n\u00e0y, s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 GPS hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, cho th\u1ea5y v\u1ecb tr\u00ed ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o th\u1ef1c t\u1ebf n\u1eb1m c\u00e1ch kho\u1ea3ng 240 m v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc. Tuy nhi\u00ean, m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho r\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh dung nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea3i \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng h\u00e0ng km do th\u1ef1c t\u1ebf hai c\u1ef1c b\u1eafc v\u00e0 nam kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. Ngo\u00e0i ra, m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho r\u1eb1ng hi\u1ec7u \u1ee9ng Coriolis kh\u00f3 ch\u1ee9ng minh b\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u1ea3 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p class=\"Normal\">D\u00f9 c\u00f2n nhi\u1ec1u tranh c\u00e3i xoay quanh t\u00ean g\u1ecdi &#8220;Gi\u1eefa Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t&#8221;, \u0111\u00e2y v\u1eabn l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn h\u00fat kh\u00e1ch \u1edf Ecuador.<\/p>\n<p class=\"Normal\">Du kh\u00e1ch c\u0169ng n\u00ean gh\u00e9 th\u0103m B\u1ea3o t\u00e0ng M\u1eb7t tr\u1eddi Intinan, c\u00e1ch Ciudad Mitad del Mundo ch\u01b0a \u0111\u1ea7y 10 ph\u00fat \u0111i b\u1ed9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edf b\u1ea3o t\u00e0ng t\u1ef1 nh\u1eadn \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng x\u00edch \u0111\u1ea1o. B\u1ea3o t\u00e0ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 khu tr\u01b0ng b\u00e0y t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ngo\u00e0i tr\u1eddi d\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng khoa h\u1ecdc x\u00edch \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p class=\"Normal\"><strong>Ho\u00e0i Anh<\/strong> (Theo <em>Joe HaTTab, Smithsonian, Lonely Planet<\/em>)<\/p>\n<\/article>\n<hr>\n<p>https:\/\/vnexpress.net\/nhung-hien-tuong-khac-thuong-o-noi-chia-doi-trai-dat-5095130.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng \u1edf n\u01a1i chia \u0111\u00f4i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t T\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;Gi\u1eefa Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t&#8221; \u1edf Ecuador, m\u1ed9t s\u1ed1 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng x\u1ea3y ra nh\u01b0 tr\u1ee9ng \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng, n\u01b0\u1edbc x\u1ea3 kh\u00f4ng xo\u00e1y hay b\u00f3ng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebfn m\u1ea5t. C\u00e1ch th\u1ee7 \u0111\u00f4 Quito c\u1ee7a Ecuador kho\u1ea3ng 24 km v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, du kh\u00e1ch c\u00f3<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5368,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-5367","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-du-lich"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5367"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5367\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/useful.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}