Thủ tướng yêu cầu ngân hàng giảm thực chất lãi suất cho vay

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các ngân hàng tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất và giảm thực chất lãi vay, qua đó chia sẻ với người dân, doanh nghiệp.

Tại cuộc làm việc với Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng ngày 13/8, Thủ tướng cho hay trong điều hành kinh tế vĩ mô thời gian qua, Chính phủ chủ yếu sử dụng chính sách tài khóa thông qua giảm, giãn thuế, phí.

Nhà điều hành cũng cắt giảm thủ tục, thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, gồm các ngân hàng. Cách điều hành này nhằm tránh gây thêm sức ép về tín dụng, lãi suất lên Ngân hàng Nhà nước và hệ thống nhà băng.

Do đó, theo Thủ tướng, hệ thống ngân hàng cần “trách nhiệm cao, quyết liệt hơn” trong huy động nguồn lực cho tăng trưởng trên nền tảng ổn định vĩ mô. Đồng thời, ngành cũng phải chia sẻ trách nhiệm với người dân, doanh nghiệp qua việc giảm lãi vay, đưa tín dụng vào đúng lĩnh vực, kiểm soát rủi ro.

“Các tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất, giảm thực chất lãi suất cho vay”, Thủ tướng nói.

Ông cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước duy trì các mức lãi suất điều hành, tăng cung ứng thanh khoản cho thị trường. Việc này nhằm hỗ trợ các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp, tạo điều kiện giảm lãi suất đầu ra.

Yêu cầu giảm lãi vay được Thủ tướng đưa ra trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động và cho vay neo cao thời gian qua. Ghi nhận của VnExpress tại nhiều ngân hàng cho thấy lãi suất ưu đãi cố định trong thời gian đầu với vay mua nhà và tiêu dùng hiện phổ biến 9-10% một năm, có nơi trên 11%. Chênh lệch lãi vay giữa khối ngân hàng thương mại nhà nước và tư nhân thu hẹp dần. Các khoản vay ngắn hạn phục vụ sản xuất kinh doanh phổ biến ở mức 7,5-9% một năm trong 3-9 tháng hoặc 8,5% trong 6 tháng đầu…

Lãi suất cho vay tăng trong bối cảnh mặt bằng huy động liên tục đi lên từ cuối năm ngoái. Hiện mức huy động kỳ hạn 12 tháng phổ biến 7-8% một năm, còn lãi suất thỏa thuận với một số khoản tiền gửi có thể lên khoảng 9%. Tại hội nghị gần đây, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết nhu cầu vốn của nền kinh tế rất lớn trong khi khả năng huy động còn hạn chế, khiến việc điều hành lãi suất thời gian qua “tương đối vất vả”.

Về tín dụng, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước điều hành bám sát mục tiêu năm 2026, nhưng không coi đây là “trần cứng” trong mọi thời điểm. Chính sách cần linh hoạt theo diễn biến thực tế, bảo đảm vốn đến đúng lĩnh vực ưu tiên (sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao, dự án trọng điểm…) với chi phí hợp lý.

Việt Nam đặt mục tiêu GDP tăng hai chữ số giai đoạn tới để trở thành nước thu nhập cao vào 2045. Theo Thủ tướng, để đạt mức tăng trưởng cao, nền tảng ổn định vĩ mô càng phải được củng cố. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước phải đánh giá “điểm cân bằng” giữa yêu cầu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Trên cơ sở này, nhà điều hành cập nhật kịch bản với từng công cụ như lãi suất, tỷ giá, cung tiền, thanh khoản và tín dụng, xác định ngưỡng cảnh báo, phản ứng chính sách kịp thời. Cùng với lãi suất và tín dụng, Ngân hàng Nhà nước cần điều hành tỷ giá linh hoạt, can thiệp thị trường khi cần thiết nhằm ổn định ngoại tệ và tiếp tục quản lý chặt thị trường vàng.

Người đứng đầu Chính phủ cũng yêu cầu ngành ngân hàng tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đổi mới phương thức thanh tra, giám sát theo hướng từ sớm, từ xa và cảnh báo rủi ro.

Các tổ chức tín dụng, theo Thủ tướng, cần nâng năng lực quản trị, quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ và năng lực tài chính. Các sai phạm liên quan sở hữu, cấp tín dụng, quản lý vốn vay, an toàn hoạt động… phải được xử lý nghiêm.

Chính phủ cũng yêu cầu tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước. “Tăng trưởng tín dụng, quy mô phải đi đôi với chất lượng, kiểm soát rủi ro, an toàn dữ liệu và quản trị theo chuẩn quốc tế”, Thủ tướng nói.

Phương Dung